İran’ın ABD’ye ait bir savaş uçağını vurmasının ardından bir ABD’li pilotun kaybolması krizi derinleştirdi. Mürettebattan biri kurtarılırken, diğer pilotun akıbeti belirsizliğini koruyor. Uzmanlara göre, pilotun İran’ın eline geçmesi, hem diplomatik hem askeri dengeleri değiştirebilir; hatta süreci ya savaşın sonuna ya da geniş çaplı bir kara harekâtına götürebilir.
İran’ın ABD’ye ait savaş uçaklarını vurmasının ardından “kayıp pilot” krizi ortaya çıktı. İngiliz Telegraph gazetesi, kayıp ABD’li pilotun akıbetinin “savaşı bitirebileceği ya da kara harekâtını başlatabileceği” değerlendirmesine yer verdi.
ABD’li yetkililer, düşen uçaktaki iki mürettebattan birinin Black Hawk helikopterleri ve C-130 nakliye uçaklarının katıldığı bir operasyonla kurtarıldığını açıkladı. Ancak diğer pilotun akıbeti hâlâ belirsizliğini koruyor. Bu belirsizlik, krizin boyutunu daha da büyütüyor.
Telegraph’ın haberine göre, ikinci pilotun İran ordusu ya da yerel milisler tarafından sağ ele geçirilmesi halinde dünya, 1979’daki rehine krizine benzer bir tabloyla karşı karşıya kalabilir. Uzmanlar, İran’ın pilotu kameralar karşısına çıkarmasının ABD kamuoyunda ve Kongre’de operasyonların durdurulmasına yönelik baskıyı artırabileceğini öne sürüyor.
İran açısından ise bu durum yalnızca askeri bir başarı olarak değerlendirilmiyor. Uzmanlara göre, böyle bir gelişme Tahran yönetimine Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü güçlendirme, yaptırımların hafifletilmesi ve olası ateşkes görüşmelerinde daha güçlü bir koz elde etme imkânı sağlayabilir.
En kötü senaryo ise pilotun esir alınırken hayatını kaybetmesi ya da başarısız bir kurtarma operasyonunda yeni kayıplar yaşanması. Bu ihtimal, ABD’nin mevcut hava saldırılarını geniş çaplı bir kara harekâtına dönüştürebilir.
Uzmanlar, İran coğrafyasının böyle bir senaryoda ABD için ciddi riskler barındırdığına dikkat çekiyor. 4 bin metreyi aşan Zagros Dağları, dar vadiler ve doğal pusu noktaları İran’a önemli avantaj sağlıyor. Ayrıca İranlı yetkililerin pilotu bulana 50 bin dolar ödül verileceğini açıklaması, sahadaki gerilimi daha da artırıyor.
Tüm bu gelişmeler ışığında, “savaş sona mı erecek yoksa kapsamlı bir kara harekâtı mı başlayacak?” sorusu gündemdeki yerini koruyor. Gözler, Orta Doğu’da yaşanacak yeni gelişmelere çevrilmiş durumda.
